Từ vùng nguyên liệu đến phòng nghiên cứu: LOPHA tìm hiểu điều gì ở hạt cà phê?
LOPHA đã tìm hiểu hạt cà phê thế nào từ vùng nguyên liệu đến nghiên cứu công nghệ? Khám phá cách thương hiệu trân trọng nguồn gốc.
Vùng nguyên liệu mang đến câu chuyện về đất, nước, giống hạt và mùa vụ; nghiên cứu mang đến cách quan sát những yếu tố khó nhận biết chỉ qua một tách cà phê. LOPHA kết nối hai góc nhìn ấy để hiểu hạt cà phê sâu hơn.
Một hạt cà phê khi nằm gọn trong lòng bàn tay trông rất giản dị. Nhưng phía sau hình dáng nhỏ bé ấy là vùng đất, mùa vụ, công việc của người trồng và hàng loạt thay đổi trước khi hạt trở thành nguyên liệu cho nhà máy. Khi LOPHA bắt đầu hành trình nghiên cứu từ năm 2016, câu hỏi về hương vị nguyên bản dần mở rộng thành mong muốn hiểu chính hạt cà phê một cách toàn diện hơn.
Từ vùng nguyên liệu đến không gian nghiên cứu, mỗi góc nhìn mang lại một phần câu trả lời. Nơi hạt sinh trưởng cho thấy điều kiện tự nhiên và cách chăm sóc có thể tạo nên sự khác biệt; còn nghiên cứu giúp người làm cà phê quan sát những vấn đề khó nhận ra chỉ bằng mắt thường hoặc một lần thưởng thức. Hai hướng tìm hiểu ấy bổ sung cho nhau trong sáu năm đầu của hành trình LOPHA.
1. Một tách cà phê đặt ra nhiều câu hỏi hơn tưởng tượng

Trải nghiệm thưởng thức cà phê sạch, tinh khiết tại nhà người quen vào năm 2016 đã để lại ấn tượng đặc biệt với những người khởi xướng LOPHA. Nhưng chính điều khiến tách cà phê ấy đáng nhớ cũng làm nảy sinh câu hỏi: vì sao hương vị có thể khác so với trải nghiệm thường ngày, và có những điều gì xảy ra trước khi cà phê được rang, xay, pha?
Một tách cà phê có thể mang hương thơm tinh tế, vị đậm đà, độ chua dễ nhận thấy hoặc hậu vị kéo dài. Tuy nhiên, không thể chỉ từ các cảm nhận đó mà suy ra tất cả điều kiện canh tác hay chất lượng an toàn của nguyên liệu. Hương vị chịu ảnh hưởng của giống cây, điều kiện sinh trưởng, xử lý sau thu hoạch, rang và cách pha. Hiểu những điều ấy cần nhiều lớp quan sát hơn một lần nếm.
Khi tiếp cận vấn đề bằng tinh thần nghiên cứu, người làm cà phê phải đặt những câu hỏi rộng hơn gu thưởng thức. Hạt có mang những đặc điểm gì khi rời vùng trồng? Điều gì có thể khiến các lô nguyên liệu khác nhau? Những tác động nào trong quá trình xử lý nên được quan tâm để sản phẩm sau cùng thể hiện rõ đặc tính vốn có?
Đối với LOPHA, chính những câu hỏi mở đầu ấy khiến hành trình không dừng ở việc tạo ra một công thức hương vị mới. Điều thương hiệu muốn tìm kiếm là một cách làm có thể kết nối sự tôn trọng nguyên liệu với khả năng sản xuất những sản phẩm đáng tin cậy trong đời sống.
2. Vùng nguyên liệu là nơi hạt cà phê có lịch sử riêng

Cây cà phê lớn lên theo nhịp của tự nhiên. Đất đai, nước, nhiệt độ, mùa mưa nắng và sự chăm sóc của con người đều là những yếu tố cần được nhìn nhận khi tìm hiểu nguyên liệu. Không có một khu vườn nào hoàn toàn tách khỏi các điều kiện ấy, cũng không thể lấy một đặc điểm đơn lẻ để giải thích mọi sự khác nhau giữa các lô cà phê.
Vùng nguyên liệu khởi đầu của LOPHA tại Lâm Đồng có diện tích khoảng 10 ha, gắn với Robusta và sản lượng khoảng 55 tấn quả cà phê tươi mỗi năm. Đây là nguồn nguyên liệu có câu chuyện riêng về vùng đất, mùa vụ và con người; từ đó tạo nền tảng cho LOPHA nghiên cứu đặc tính hạt và phương pháp chế biến phù hợp. Sản lượng quả tươi tại vùng trồng được phân biệt rõ với sản lượng cà phê thành phẩm của nhà máy.
Robusta là dòng cà phê mang dấu ấn sâu đậm trong văn hóa thưởng thức Việt Nam. Nhiều người yêu thích nó vì vị đắng rõ, cảm giác đậm và hậu vị kéo dài. Nhưng ngay trong cùng một dòng hạt, nguyên liệu vẫn có thể thể hiện những khác biệt gắn với vùng đất hoặc mùa vụ. Việc quan tâm đến điều đó giúp người làm cà phê có cái nhìn rộng hơn về những gì có thể chờ đợi ở thành phẩm.
Nghiên cứu vùng nguyên liệu vì vậy không chỉ là tìm một nơi có thể trồng cà phê. Đó còn là quá trình học cách hiểu các yếu tố ảnh hưởng đến hạt và tìm kiếm sự phù hợp giữa nguồn cung với định hướng chế biến. Với LOPHA, sự tôn trọng nguồn gốc là nền tảng để tiếp tục đặt những câu hỏi thực tế trong nghiên cứu công nghệ.
3. Từ cảm nhận đến việc quan sát có hệ thống
Một người thưởng thức có thể nói tách cà phê hôm nay khác hôm qua. Cảm nhận ấy là điểm bắt đầu quý giá, nhưng chưa đủ để lý giải nguyên nhân. Cùng một dòng hạt, sự khác biệt có thể đến từ nguyên liệu, rang, xay, nước pha hoặc điều kiện chuẩn bị. Khi muốn hiểu vấn đề sâu hơn, các yếu tố cần được nhìn trong mối quan hệ với nhau.
Nghiên cứu nguyên liệu giúp LOPHA hiểu sâu hơn những đặc điểm của hạt trước và sau xử lý. Khi tập trung làm sạch, thương hiệu xem xét trạng thái nguyên liệu và sự phù hợp của phương pháp; khi hướng đến hương vị nguyên bản, LOPHA quan tâm cách các công đoạn cùng gìn giữ đặc tính riêng của từng dòng hạt. Hai hướng tìm hiểu được kết nối trong chặng sáu năm nghiên cứu đầu tiên.
Từ những năm đầu, hành trình ấy đòi hỏi sự kiên trì. Không phải câu hỏi nào cũng có thể giải quyết nhanh bằng một lần thử hoặc một thiết bị hiện đại. Những quan sát về nguyên liệu và cách hạt phản ứng với quá trình chế biến giúp người làm cà phê thu hẹp dần lựa chọn, từ đó tìm ra hướng phù hợp hơn với mục tiêu sản phẩm.
Chính cách nhìn này làm cho nghiên cứu bớt xa lạ với người uống. Đằng sau mỗi túi cà phê không chỉ có một công thức, mà là nhiều quyết định dựa trên việc thấu hiểu nguyên liệu. Khi sự hiểu biết ấy được nối với hoạt động sản xuất, sản phẩm có thêm cơ sở để phản ánh đúng điều thương hiệu muốn đem đến.
4. Công nghệ được lựa chọn từ nhu cầu của hạt cà phê
Công nghệ chỉ có ý nghĩa khi phục vụ một nhiệm vụ cụ thể. Trong hành trình tìm kiếm giải pháp, LOPHA quan tâm đến khả năng tham gia làm sạch nguyên liệu mà vẫn tôn trọng những đặc tính vốn có của hạt. Đó là lý do công nghệ siêu âm trở thành hướng nghiên cứu quan trọng trong sáu năm đầu.

Sóng siêu âm được ứng dụng trong môi trường nước để tạo những tác động vật lý hỗ trợ làm sạch. Tuy nhiên, sự xuất hiện của công nghệ không có nghĩa mọi khâu khác trở nên không cần thiết. Nguyên liệu tốt vẫn quan trọng, cách tổ chức chế biến vẫn cần phù hợp và thành phẩm vẫn phải được nhìn nhận bằng những tiêu chí riêng.
Lựa chọn một hướng công nghệ cũng đồng nghĩa với việc phải hiểu giới hạn của nó. Hạt cà phê không phải một vật liệu đồng nhất trong mọi điều kiện. Những lô nguyên liệu khác nhau có thể mang đặc điểm khác nhau, và mọi phương pháp xử lý đều cần được đặt trong hệ thống chung thay vì trở thành một công thức bất biến.
Việc ứng dụng siêu âm giúp LOPHA phát triển một hướng làm sạch hạt cà phê trong môi trường nước. Công nghệ này kết nối với nhiều công việc khác, từ lựa chọn nguyên liệu đến hoàn thiện sản phẩm. Thương hiệu vì vậy tiếp cận công nghệ như một phần của hệ thống chế biến, trong đó mỗi công đoạn đóng góp vào chất lượng chung.
5. Từ sáu năm đầu đến hành trình sản xuất hôm nay
Nhìn lại giai đoạn 2016-2022, sáu năm nghiên cứu đã giúp LOPHA chuyển một cảm nhận hương vị thành câu hỏi có chiều sâu hơn về nguyên liệu và công nghệ. Đây là bước chuyển không dễ nhìn thấy bằng mắt thường, nhưng ảnh hưởng đến cách thương hiệu xây dựng sản phẩm trong những năm sau.
Bước sang năm 2022, LOPHA tiếp tục phát triển vùng nguyên liệu và giai đoạn hoàn thiện quy trình sản xuất. Đến năm 2025, thương hiệu quay lại nghiên cứu phương pháp sơ chế ngay từ đầu nguồn để kết nối chặt chẽ hơn những điều diễn ra trước và trong nhà máy. Các chặng đường tiếp nối ấy cho thấy tìm hiểu nguyên liệu không phải một công việc có thể hoàn thành bằng một kết luận duy nhất.
Hiện nay, LOPHA có nhà máy khoảng 0,5 ha tại Lâm Đồng với sản lượng nhà máy 300 tấn cà phê mỗi năm, đồng thời hợp tác với 10 hợp tác xã trong mạng lưới nguyên liệu. Những con số phản ánh quy mô hiện tại và có thể thay đổi khi hoạt động tiếp tục mở rộng. Đằng sau chúng là câu chuyện một thương hiệu đã dành nhiều năm tìm hiểu hạt cà phê từ những góc nhìn khác nhau.
Có lẽ giá trị đáng nhớ của sáu năm nghiên cứu không nằm ở việc tìm thấy một lời giải duy nhất cho mọi loại cà phê. Nó nằm ở thái độ không xem hạt cà phê là thứ nguyên liệu vô danh. Mỗi hạt có nguồn gốc và đặc tính riêng; công việc của người làm cà phê là hiểu, trân trọng và tìm cách thể hiện điều ấy một cách chân thật nhất trong tách cà phê đến tay người thưởng thức.
Đọc cùng chủ đề: Năm 2016: Một tách cà phê mở ra hành trình tìm kiếm sự tinh khiết
Khám phá thêm tại Câu chuyện tinh khiết LOPHA





